Yüksek İnşaat Mühendisi Cem Özer, deprem güvenliği konusunda önemli açıklamalarda bulunarak, deprem açısından alınması gereken önlemlerin net olduğunu ancak en kritik noktanın bu önlemlerin doğru şekilde uygulanması olduğunu vurguladı. Tüm yapı tiplerinde sahadaki yanlış uygulamaların, depremlerde büyük yıkımlara sebep olduğunu belirtenÖzer, yapı denetiminin önemini yineledi.
Özer, 1999 İzmit depremi ve 2023 Kahramanmaraş depremlerinden sonra yapılan göçme çalışmalarına da değinerek, hatalı yerinde üretim betonarme yapıların ve prefabrik betonarme yapıların göçmelerinin oranının istenilen seviyede olmadığını dile getirdi. Ayrıca, performansa dayalı tasarımın temel ilkelerini detaylandırarak, bu tasarım modelinin sadece yapının felaketten korunmasını sağlamadığını, aynı zamanda yapının farklı sismik etkiler altında nasıl performans göstereceğini, güvenliğini, hasar kontrolünü ve işlevselliğini nasıl koruyacağını belirtti. Performans hedeflerinin doğru seçilmesinin önemine de dikkat çekti.
Deprem yönetmeliğinin yıllar içinde geçirdiği değişimleri anlatan Özer, yapısal olmayan elemanların da performanslarının büyük önem taşıdığına vurgu yaptı. 2018 yılında yapılan yönetmelik değişikliği ile prefabrik yapıların ilk kez yönetmelikte yer aldığına değinen Cem Özer, son depremler sonrası yapılan güncellemelerle ilgili ek bir tebligat hazırlandığını ve bu düzenlemenin yakın zamanda açıklanacağını belirtti. Bu düzenlemelerin, daha güvenli yapılar için önemli bir adım olduğuna dikkat çekti.
Prefabrik yapılarda kullanılan mafsallı bağlantılar ve rötresiz harç kullanılmaması gibi uygulamaların, sahada ciddi sorunlara yol açtığını ifade eden Özer, deprem yüklerini taşıyan moment aktaran bağlantıların detaylarını anlattı. Bu bağlantıların konumlarına göre nasıl sınıflandırıldığını ve güçlü bağlantıların şu an için tercih edilen uygulamalar arasında olduğunu belirtti. Ayrıca, prefabrik betonarme yapılar için tasarımcılarla üreticilerin birlikte çalıştığını ve öngermeli uzun kolonların deforme olmadan kalıplardan çıkarılabileceği yeni teknolojilerin Ankara’da kullanıldığını aktardı. Yerinde birleşim sağlanarak ayrık kolonlarla üretim uygulamaları hakkında da bilgi verdi.
Özer, dünyada yalnızca TS2018 yönetmeliğinde yerinde üretim betonarme ve prefabrik betonarme yapılar için yüksekliğe yönelik sınırlamalar bulunduğunu belirtti. Depremler sonucu yaşanan yapısal hasarların, bu uygulamanın gündeme gelmesinde gerekçe olduğunu ifade etti. Prefabrik betonarme yapıların avantajlarına da değinen Cem Özer, bu tür yapıların daha kısa sürede tamamlanmasının yanı sıra, dar bölgelerde uygulama kolaylıkları sunduğunu belirtti.
